Maqola
Qozog‘istonda SEO: ikki qidiruv tizimi, ikki til va uch xil shahar
Qozog‘iston bozori agentlik narxnomasidan ko‘ringanidan murakkabroq. Auditoriyaning to‘rtdan biridan ko‘prog‘i Yandex’da qidiradi, xaridorlar rus tilidan qozoq tiliga o‘tmoqda, Olmaota va Chimkentda talab esa turlicha tuzilgan. Shartnomadan oldin nimani tekshirish va aynan sizga qanday ish rejasi kerakligini qanday tushunishni tahlil qilamiz.
Ushbu sahifada
Google va Yandex: nega Qozog‘istonda ikkalasi kerak
Statcounter’ning 2026-yil avgust ma’lumotlariga ko‘ra, Qozog‘istonda qidiruvdan o‘tishlarning taxminan 69% Google’ga va taxminan 28% Yandex’ga to‘g‘ri keladi. Targ‘ibotni faqat Google uchun qursangiz, har to‘rtinchi tashrif buyuruvchidan o‘z ixtiyoringiz bilan voz kechasiz.
Talablar nimasi bilan farq qiladi
- Google havolalar va sayt obro‘siga ko‘proq tayanadi. Olmaotadagi raqobatli so‘rovlarda boshqa saytlardagi nashrlarsiz ishni eplash qiyin.
- Yandex sayt hududi va tijoriy ma’lumotlarga diqqat bilan qaraydi: narxlar, kontaktlar, yetkazib berish shartlari, assortiment kengligi. Hudud Yandex Webmaster’da yoki Yandex Business’dagi tashkilot kartochkasi orqali belgilanadi.
- Bitta so‘rov bo‘yicha ikki tizimdagi qidiruv natijalari bir-biridan keskin farq qilishi mumkin. Birida tepada kompaniyalar saytlari, boshqasida agregatorlar, xaritalar va Kaspi turadi.
Amaliy xulosa: Google Search Console’ni ham, Yandex Webmaster’ni ham ulang va ikkala qidiruv tizimidagi pozitsiyalarni alohida kuzating. Sohangizdagi Yandex ulushi o‘rtachadan farq qilishi mumkin, buni analitika ko‘rsatadi. Google’dan boshlash normal holat, ayniqsa byudjet cheklangan bo‘lsa. Ammo rejada Yandex qachon va qanday harakatlar bilan qo‘shilishi ko‘rinib turishi kerak.
Mahalliy talabni qanday tekshirish
Birinchi qiladigan ish: umummilliy talab va alohida shaharlar talabini ajratish. Mamlakat bo‘ylab yetkazib beradigan internet-do‘konga shahar ko‘rsatilmagan so‘rovlarni yig‘adigan kategoriyalar kerak. Klinika yoki salonga esa shahar va tumanga bog‘langan sahifalar hamda xaritalardagi kartochkalar kerak.
Ma’lumotlarni qayerdan olish
- «Qozog‘iston» hududi yoki aniq shahar tanlangan Yandex Wordstat. U faqat Yandex auditoriyasini ko‘rsatadi, shuning uchun butun bozorni baholash uchun emas, ifodalarni solishtirish uchun yaraydi.
- Google Ads kalit so‘zlar rejalashtiruvchisi. Kichik sohalar uchun u keng oraliqlar beradi, shuning uchun undan qaysi so‘rov boshqasidan ommaboproq ekanini bilish uchun foydalaning.
- Saytingizning Search Console’i: sizni allaqachon ko‘rsatayotgan haqiqiy so‘rovlar, sahifalar kesimida.
- Qidiruv natijalarining o‘zi va takliflar: topda kim turibdi, u yerda Kaspi, 2GIS, agregatorlar bormi, oddiy saytlarga nechta o‘rin qoladi.
Natijada jadval hosil bo‘lishi kerak: so‘rovlar guruhi, shahar, til va shu guruh bo‘yicha ranjirlanishi kerak bo‘lgan sahifa. Bir nechta shahar va til uchun bunday yadroni qanday yig‘ishni ko‘p mintaqali sayt semantikasi haqidagi maqolada batafsil yozganmiz.
Tadqiqotning ikki o‘lchovi
- HududButun Qozog‘iston / muayyan shahar
- TilRus / qozoq
- KontekstMahalliy xizmat / mamlakat bo‘ylab savdo
Olmaota, Astana, Chimkent: uch xil bozor
Mamlakatning uchta eng yirik shahrida o‘z raqobati, so‘rovlarning o‘z tili va mijozlarni ilib ketadigan o‘z platformalari bor.
| Shahar | Talab qanday tuzilgan | Nimaga urg‘u berish kerak |
|---|---|---|
| Olmaota | Eng zich raqobat. Topda tarixi va havolalari bor kuchli saytlar. | Chuqur tuzilma, har bir xizmat va tuman uchun sahifa, Google uchun havolalar bilan ishlash. |
| Astana | Yangi turar-joy massivlari bilan tez o‘sayotgan shahar. Ta’mirlash, tibbiyot, ta’lim va oila uchun xizmatlarga tumanga bog‘langan talab ko‘p. | Tumanlar va xizmatlar uchun sahifalar, sharhlar, 2GIS’dagi tartibli kartochkalar. |
| Chimkent | Organik qidiruvda raqobat pastroq, qozoq tilidagi so‘rovlar odatda Olmaotadagidan ko‘proq. Ko‘p mijozlar kompaniyani to‘g‘ridan-to‘g‘ri xaritada tanlaydi. | 2GIS va Google Maps’dagi kartochkalar, qozoqcha ifodalar, tez ochiladigan mobil sahifalar. |
Astanadan misol: har bir xizmat uchun alohida sahifa qilib, 2GIS’ni tartibga keltirganimiz stomatologiya 3,4 baravar ko‘proq yozilish oldi. Tafsilotlar stomatologiya keysida. Olmaotada xuddi shu sxema odatda ko‘proq vaqt va havolalar ustida ishlashni talab qiladi, chunki qidiruv natijalarida raqiblar ko‘proq.
Bir nechta shaharda ishlasangiz, bitta sahifani faqat nomini almashtirib ko‘chirmang. Haqiqatan farq qiladigan narsalarni qo‘shing: manzillar va mo‘ljallar, narxlar, yetkazib berish muddatlari, shifokorlar yoki ustalar, mahalliy mijozlar sharhlari.
Rus va qozoq tili: ikki til bilan qanday ishlash
Ko‘p tijoriy sohalarda so‘rovlarning asosiy qismi hozircha rus tilida. Qozoq tilidagi so‘rovlar ulushi mavzu va shaharga qarab juda farq qiladi, shuning uchun uni ma’lumotlarda ko‘rish kerak.
Qozoqcha so‘rovlarni yig‘ishda nimani hisobga olish kerak
- Foydalanuvchilar ko‘pincha qozoq alifbosining maxsus harflarisiz yozadi: «q» o‘rniga «k», «ö» o‘rniga «o», «ū» va «ü» o‘rniga «u» (kirill yozuvidagi harflar bu yerda lotincha ko‘rinishida berilgan). Bunday variantlarni alohida yig‘ish kerak.
- Aralash so‘rovlar ham uchraydi: xizmat nomi ruscha, qolgan so‘zlar qozoqcha yoki aksincha.
- Mamlakat lotin yozuviga o‘tmoqda, lekin qidiruvda hanuz asosan kirill yozuvi ishlatiladi. Lotincha variantlarni tekshirib ko‘rish kerak, ammo tuzilmani ularga qurishga hali erta.
Qozoqcha versiyani qanday qilish kerak
Mashina tarjimasini til sohibi birinchi xatboshidayoq sezadi, haqiqiy so‘rovlarga ham u yomon tushadi. Qozoqcha versiya o‘ziga xos ifodalar asosida yoziladi va qozoq tili ona tili bo‘lgan muharrir tekshiruvidan o‘tadi.
Texnik jihatdan har bir til versiyasiga o‘z URL’i, o‘z title va description’i kerak, versiyalarning o‘zi esa hreflang atributlari (kk-KZ va ru-KZ) bilan bog‘lanadi. Til almashtirgich bosh sahifaga emas, boshqa versiyadagi xuddi shu sahifaga olib borishi kerak. Ariza formasi, tugmalar va yuborilgandan keyingi xabar ham tarjima qilinadi, aks holda mijoz oxirgi qadamda adashib qoladi.
To‘liq versiya uchun byudjet bo‘lmasa, ma’lumotlarda qozoqcha talab ko‘rinayotgan besh-o‘nta sahifadan boshlang. O‘nta yaxshi sahifa ikki yuzta avtomatik sahifadan ko‘ra ko‘proq foyda keltiradi.
2GIS, Google Maps va Yandex Xaritalar
Mahalliy biznes uchun xaritalar ko‘pincha saytdan ko‘ra ko‘proq qo‘ng‘iroq keltiradi. Olmaota yoki Astana aholisi klinika, avtoservis yoki salonni qidiruv tizimini chetlab o‘tib, to‘g‘ridan-to‘g‘ri 2GIS’da qidiradi. Buning ustiga, shahar nomi bor so‘rovlarda 2GIS kartochkalari Google va Yandex natijalarida muntazam chiqib turadi.
Google ochiq yozadi: mahalliy qidiruv natijalari kompaniyaning mosligi, masofa va mashhurligiga bog‘liq, xaritalarda yuqoriroq o‘rinni esa sotib olib bo‘lmaydi. Mashhurlik boshqa narsalar qatori sharhlar va boshqa saytlardagi eslatmalardan ham tarkib topadi.
Kartochkalar uchun chek-list
- Nom, manzil, telefon va ish vaqti saytda, 2GIS’da, Google Maps’da va Yandex Business’da har bir belgisigacha bir xil.
- Barcha mos rubrikalar, jumladan tor rubrikalar ham tanlangan.
- Har bir filialning o‘z kartochkasi va saytda o‘z sahifasi bor.
- Kartochkalarda yangi rasmlar, narxli xizmatlar ro‘yxati va saytning kerakli sahifasiga havola bor.
- Sharhlar doimiy yig‘iladi va har biriga jonli odam o‘z so‘zlari bilan javob beradi.
Mijozlarning asosiy qismini xaritalar beradigan Chimkentdagi go‘zallik salonlari shunday ishdan keyin 89% ko‘proq qo‘ng‘iroq oldi: salonlar keysi tahlili. Xaritalar bilan ishlashga nimalar kirishi mahalliy SEO sahifasida yozilgan.
Kaspi va marketpleyslar: do‘kon qidiruv natijalarida qanday yutqazmaydi
Ko‘p mahsulot so‘rovlarida natijalarning yuqori qismini Kaspi.kz, Wildberries, Ozon va yirik tarmoqlar egallaydi. Kichik do‘kon ularni «smartfon sotib olish» kabi so‘rovda quvib o‘tolmaydi, bunga byudjet sarflash ham befoyda. G‘alaba boshqa so‘rovlarda va boshqa dalillar bilan qo‘lga kiritiladi.
- Tor kategoriyalar va filtrlar. Ruscha «tormoznye kolodki Camry 70» (Camry 70 uchun tormoz kolodkalari), «detskaya krovatka iz massiva Almaty» (Olmaotada yog‘ochdan bolalar karavoti). Bu yerda marketpleyslar zaifroq, aniq kategoriya sahifasi esa so‘rovga to‘g‘ridan-to‘g‘ri tushadi.
- Mahalliy afzalliklar. Bugunoq olib ketish, shahar bo‘ylab ikki soatda yetkazib berish, o‘rnatish, do‘kon kafolati. Bu haqda to‘g‘ridan-to‘g‘ri kategoriya sahifasida yozish kerak, «Yetkazib berish» bo‘limi yetarli emas.
- Ekspert sahifalar. Tanlash, moslik, modellarni solishtirish. Marketpleys kartochkasi bunday savollarga javob bermaydi.
- Brend so‘rovlari. Sizni Kaspi’da ko‘rib, keyin do‘kon nomini qidirgan xaridor saytda kartochkada yo‘q narsani topishi kerak: maslahat, to‘liq assortiment, doimiy mijozlar uchun shartlar.
Olmaotadagi avtoehtiyot qismlar do‘koni «marka → model → uzel» katalogi va 1 900 ta dublni tozalash hisobiga yetti oyda trafikni 2,7 baravar oshirdi. Tahlil avtoehtiyot qismlar do‘koni keysida, bunday kategoriyalarni qanday qurish esa internet-do‘kon kategoriyalari uchun SEO haqidagi maqolada yozilgan.
Agentliklar takliflarini qanday solishtirish
Avval ishlar tarkibi va muddatini solishtiring. Audit, semantikani bir martalik yig‘ish va oylik xizmat turli vazifalarni hal qiladi, ularning narxlarini bir-biri bilan taqqoslab bo‘lmaydi.
| Xizmat | Nima olasiz | Qachon kerak |
|---|---|---|
| Audit | Ustuvorliklari va tuzatish uchun tushunarli vazifalari bilan xatolar ro‘yxati | Sayt bor, lekin trafik o‘smayapti yoki tushib ketgan |
| Semantika va tuzilma | So‘rovlar, shaharlar, tillar va ularga mos sahifalar xaritasi | Ishga tushirish, redizayn yoki qozoqcha versiya qo‘shishdan oldin |
| Oylik xizmat | Har oylik o‘zgarishlar, yangi sahifalar, havolalar, xaritalar va arizalar bo‘yicha hisobot | Raqobatli sohada doimiy o‘sish kerak |
Qozog‘iston uchun tijoriy taklifda uchta narsani tekshiring. Yandex hisobga olinganmi. Rejada qozoq tili va xaritalar bormi. Saytga o‘zgarishlarni kim kiritadi: agar agentlik faqat tavsiyalar yuborib, joriy etishni sizning dasturchingiz qilishi kerak bo‘lsa, ishning haqiqiy narxi ko‘rsatilganidan yuqori.
Pudratchilarda tengedagi narxlar bir necha baravar farq qiladi, ular ortidagi ish hajmi ham shunday. Bizda oylik xizmat 180 000 tengedan boshlab, aniq summani esa bepul tahlildan keyin, ish hajmi ko‘ringanda aytamiz.
Pudratchiga savollar
Bu savollarni ro‘yxatingizdagi har bir agentlikka bering. Javoblardan kim mahalliy bozorni tushunishi, kim esa barcha mamlakatlarga bitta shablonni sotishi ko‘rinadi.
Yandex bilan qanday ishlaysiz?
Yaxshi javob aniq harakatlarni aytadi: Webmaster’da hududni ko‘rsatish, Yandex Business’da kartochka ochish yoki tuzatish, Yandex’dagi pozitsiyalar bo‘yicha alohida hisobot yuritish. «Yandex’da ham o‘z-o‘zidan chiqib ketadi» degan javob hushyor torttirishi kerak.
Qozoqcha matnlarni kim yozadi va tekshiradi?
Matnlarni qozoq tili ona tili bo‘lgan muharrir yozsa yoki tekshirsa va agentlik uning ishidan namunalar ko‘rsatishga tayyor bo‘lsa, to‘g‘ri. Javobda «servis orqali tarjima qilamiz, keyin tuzatamiz» degan gap chiqsa, mashina matnini kuting.
Saytga o‘zgarishlarni kim kiritadi va bu qancha vaqt oladi?
Eng yaxshi variant: agentlikning o‘z dasturchisi bor va shartnomada u oyiga saytingiz ustida necha soat ishlashi ko‘rsatilgan. Joriy etishni sizning dasturchingiz qilsa, agentlik aniq vazifalar berishi va natijani qabul qilishi kerak.
Qanday havolalarni rejalashtiryapsiz va ularning xavflari qanday?
Kuchli pudratchi manbalarni o‘zi aytadi: mahalliy OAV, soha kataloglari, o‘z mavzuli saytlari. U Google qoidalari havola sxemalarini taqiqlashini, sotib olingan havolalar va saytlar tarmog‘i sanksiyalarga olib kelishi mumkinligini ochiq aytadi va bu xavfni qanday kamaytirishini tushuntiradi. Har bir havola va uning narxi hisobotga kiradi. «Bizning havolalarimiz mutlaqo xavfsiz» degan ibora sizga xavflar haqida gapirilmasligini anglatadi.
Ishga 2GIS va boshqa xaritalar kiradimi?
Mahalliy biznes uchun javob ishlar ro‘yxati bilan «ha» bo‘lishi kerak: ma’lumotlar, rubrikalar, rasmlar, sharhlar. Xaritalar kirmasa, ular bilan kim shug‘ullanishini aniqlang.
Oylik hisobotda nima bo‘ladi?
Yaxshi hisobotda arizalar va qo‘ng‘iroqlar, shaharlar va tillar bo‘yicha trafik, qilingan ishlar ro‘yxati va keyingi oy rejasi bor. Yuzta so‘rov bo‘yicha faqat pozitsiyalardan iborat hisobot pul haqida hech narsa demaydi.
Birinchi natijalarni qachon kutish kerak?
Halol javob bosqichlarni tasvirlaydi: birinchi oyda nima tuzatiladi, yangi sahifalar qachon paydo bo‘ladi, uch va olti oydan keyin o‘sish qaysi ko‘rsatkichlar bo‘yicha baholanadi. Ma’lum sanagacha topni kafolatlash hushyor torttirishi kerak: qidiruvni hech bir agentlik boshqarmaydi.
Baholashdan ish rejasiga
Birinchi qadam uchun sayt manzili, xizmatlar yoki mahsulotlar ro‘yxati, ishlamoqchi bo‘lgan shahar va tillaringiz kerak. Search Console va Webmaster’ga kirish huquqlari foydali, lekin majburiy emas.
2 ish kunida bepul tahlilni yuboramiz: shaharlar va so‘rovlar bo‘yicha asosiy salohiyat qayerda, hozir saytga nima xalaqit beryapti, qozoqcha versiya kerakmi va Yandex’ga qancha e’tibor berish kerak. Shundan keyin qat’iy narxli tijoriy taklif tayyorlaymiz, qaror esa sizda qoladi.
Bepul · majburiyatlarsiz
Saytni ikki ish kunida tezkor tahlil qilamiz
- 10–15 ta o‘sish nuqtasi: arizalar kelishi uchun avval nimani tuzatish kerak
- xizmatlaringizni qancha odam qidiradi va hozir ularni qaysi raqobatchilar olib ketyapti
- dastlabki 3 oylik ish rejasi
- tahlildan bir kun o‘tib qat’iy narxli tijoriy taklif